تبلیغات
وبلاگ تخصصی گرافیک و انیمیشن وبلاگ تخصصی گرافیک و انیمیشن - از فیلم و زینك تا فرم چاپی‌(ادامه)
 

از فیلم و زینك تا فرم چاپی‌(ادامه)

نویسنده: انسان موضوع: چاپ، 

 

آنچه‌ تا‌ به‌ اینجای‌ گزارش‌ خواندید‌ مختصری‌ از‌ شرح‌ حال‌ گذر‌ كالربار‌ در‌ هر‌ یك‌ از‌ مراحل‌ تولید‌ كار‌ چاپی‌ بود.‌ چند‌ درصد‌ عملكرد‌ شما‌ همچون‌ نمونه‌های‌ ذكر‌ شده‌ در‌ این‌ گزارش‌ بود؟‌ می‌توان‌ پیش‌بینی‌ كرد‌ كه‌ قریب‌ به‌ اتفاق‌ واحدهای‌ چاپی‌ عملكرد‌ همانندی‌ دارند.‌ اما‌ برای‌ دریافت‌ اطلاعات‌ تكمیلی‌ بد‌ نیست‌ ادامه‌ گزارش‌ را‌ دنبال‌ كرده‌ و‌ با‌ هویت‌ و‌ ارزش‌ واقعی‌ كالربار‌ آشنا‌ شوید.

مجید‌ پرهیزگار‌ یكی‌ از‌ كارشناسان‌ صنعت‌ چاپ‌ و‌ مدرس‌ چاپ‌ دانشكده‌ علمی-‌ كاربردی‌ شماره‌ 1‌ و‌ 5‌ از‌ منظر‌ علمی‌ به‌ كالربار‌ و‌ ویژگی‌های‌ آن‌ می‌نگرد.‌ مسایلی‌ چون‌ معنای‌ كنترل‌ كیفیت‌ كار‌ چاپ،‌ كالربار‌ و‌ اجزای‌ آن‌ و‌ ویژگی‌های‌ هر‌ یك،‌ شناسایی‌ مشكلات‌ چاپی‌ از‌ طریق‌ آن‌ و‌ ...‌ از‌ جمله‌ مواردی‌ است‌ كه‌ پرهیزگار‌ در‌ این‌ مقاله‌ از‌ آن‌ یاد‌ می‌كند.

هم‌ اكنون‌ در‌ صنعت‌ چاپ‌ از‌ آیتم‌ها‌ و‌ تصاویر‌ متعددی‌ جهت‌ كنترل‌ فرایند‌ چاپ‌ به‌ خصوص‌ در‌ مراحل‌ مهمی‌ چون‌ نمونه‌گیری،‌ تهیه‌ فیلم‌ و‌ پلیت،‌ چاپ‌ و‌ صحافی‌ استفاده‌ می‌شود.

این‌ علایم‌ نه‌ تنها‌ در‌ كنترل‌ روند‌ تولید،‌ كاهش‌ زمان‌ آماده‌سازی‌ و‌ تداوم‌ كیفیت‌ كار‌ چاپی‌ كاربرد‌ دارند،‌ بلكه‌ در‌ صورت‌ بروز‌ هرگونه‌ ایراد‌ و‌ اشكال‌ در‌ كیفیت‌ كار‌ نهایی‌ و‌ مشاجره‌ مابین‌ سفارش‌دهنده‌ و‌ چاپخانه‌دار‌ امكان‌ آنالیز‌ صحیح‌ را‌ فراهم‌ می‌كنند.‌ كالربار‌ یكی‌ از‌ این‌ آیتم‌های‌ كنترل‌ كیفی‌ است.‌ در‌ ضمن‌ بد‌ نیست‌ كه‌ به‌ جای‌ كالربار‌ از‌ كلمه‌ نوار‌ كنترل‌ استفاده‌ شود. قبل‌ از‌ این‌كه‌ وارد‌ مبحث‌ كالربار‌ و‌ كنترل‌ آن‌ شویم،‌ بهتر‌ است‌ نگاه‌ كلی‌ به‌ چگونگی‌ نحوه‌ كنترل‌ كار‌ چاپی‌ بیندازیم.‌

چاپ‌ تنها‌ به‌ لحظه‌ انتقال‌ مركب‌ به‌ روی‌ سطح‌ چاپی‌ اطلاق‌ می‌شود.‌ پس‌ كنترل‌ و‌ قضاوت‌ كیفیت‌ نهایی‌ كار‌ تنها‌ در‌ مرحله‌ چاپ‌ نه‌ اصولی‌ است‌ و‌ نه‌ كاربردی.‌ یك‌ كار‌ چاپی‌ مطلوب‌ و‌ ایده‌آل‌ نیازمند‌ گذراندن‌ مراحل‌ پیش‌ از‌ چاپ‌ موفق‌ و‌ دقیق‌ است.‌ چه‌ بسیار‌ اتفاق‌ افتاده‌ است‌ كه‌ با‌ داشتن‌ شرایط‌ ایده‌آل‌ در‌ مرحله‌ چاپ،‌ حاصل‌ كار‌ نتیجه‌ خوبی‌ از‌ آب‌ درنیامده‌ چرا‌ كه‌ كار،‌ آماده‌سازی‌ ضعیفی‌ داشته‌ است.‌

پس‌ زمانی‌ می‌توان‌ انتظار‌ كیفیت‌ مطلوبی‌ را‌ در‌ كار‌ داشت‌ كه‌ تمامی‌ پروسه‌ تولید‌ با‌ دقت‌ و‌ رعایت‌ اصول‌ استاندارد‌ انجام‌ گیرد.‌ قضاوت‌ خوب‌ یا‌ بدی‌ كیفیت‌ در‌ مرحله‌ چاپ‌ به‌ خودی‌ خود‌ هیچ‌ تاثیری‌ نخواهد‌ داشت،‌ چرا‌ كه‌ این‌ كنترل‌ نباید‌ محدود‌ به‌ مرحله‌ چاپ‌ باشد.‌ بلكه‌ می‌بایست‌ تمامی‌ مراحل‌ تولید‌ را‌ دربرگیرد.

در‌ مرحله‌ چاپ،‌ چاپكار‌ تنها‌ می‌تواند‌ با‌ تغییر‌ تنظیمات‌ ماشین‌ اقدام‌ به‌ تولید‌ مجدد‌ رنگ‌ها‌ در‌ چاپ‌ كند.‌ او‌ در‌ واقع‌ با‌ انجام‌ این‌ تغییرات،‌ باعث‌ خارج‌ شدن‌ ماشین‌ از‌ حالت‌ استاندارد‌ خود‌ می‌شود.‌ فاصله‌ گرفتن‌ و‌ دور‌ شدن‌ از‌ حالت‌ استاندارد‌ دستگاه‌ چاپ‌ در‌ بعضی‌ از‌ مواقع‌ می‌تواند‌ باعث‌ جبران‌ بعضی‌ از‌ اشتباهات‌ مرحله‌ پیش‌ از‌ چاپ‌ شود،‌ اما‌ در‌ تمام‌ موارد‌ و‌ شرایط‌ نمی‌تواند‌ مثمر‌ ثمر‌ باشد.‌ تغییر‌ اساسی‌ تنظیمات‌ ماشین‌ برای‌ هر‌ كار‌ جدید،‌ به‌ عنوان‌ یك‌ ابزار‌ مناسب‌ جهت‌ كنترل‌ كیفیت،‌ باوری‌ است‌ كه‌ به‌ اشتباه‌ در‌ میان‌ چاپخانه‌داران‌ رونق‌ پیدا‌ كرده‌ است‌ و‌ توسعه‌ این‌ باور‌ هم‌ اكنون‌ منجر‌ به‌ تعریف‌ شغل‌ و‌ شرح‌ وظایفی‌ منحصر‌ به‌ فرد‌ به‌ نام‌ ناظر‌ چاپ‌ گشته‌ است.

با‌ تمام‌ این‌ اوصاف‌ می‌توان‌ نتیجه‌ گرفت‌ كه‌ به‌ چاپ‌ بایستی‌ به‌ چشم‌ یك‌ فرایند‌ به‌ هم‌ پیوسته‌ نگاه‌ كرد‌ كه‌ با‌ سفارش‌ مشتری‌ آغاز‌ و‌ با‌ تحویل‌ كار‌ به‌ او‌ ختم‌ می‌شود.‌ این‌ فرایند‌ می‌تواند‌ از‌ مراحل‌ متعددی‌ از‌ جمله‌ طراحی،‌ لیتوگرافی،‌ نمونه‌گیری‌ و‌ ...‌ تشكیل‌ ‌ شده‌ باشد. هم‌ اكنون‌ مشكل‌ اساسی‌ ما‌ در‌ ایران‌ عدم‌ وجود‌ ارتباط‌ مابین‌ این‌ مراحل‌ و‌ جدا‌ شدن‌ آنها‌ از‌ یكدیگر‌ است.

جایگاه‌ كالربار‌ در‌ خط‌ تولید

در‌ مراحل‌ تولید،‌ همیشه‌ مواد‌ مصرفی‌ به‌ موازات‌ یك‌ سری‌ اطلاعات‌ به‌ كار‌ گرفته‌ می‌شوند.‌ اطلاعات‌ مورد‌ استفاده‌ در‌ سیستم‌ تولید‌ شامل‌ دو‌ دسته‌اند:‌

1-‌ دسته‌ اول‌ اطلاعاتی‌ هستند‌ كه‌ جلوتر‌ از‌ مواد‌ اولیه‌ در‌ حال‌ حركت‌ بوده‌ و‌ به‌ طور‌ معمول‌ مربوط‌ به‌ تنظیمات‌ تجهیزات‌ و‌ چگونگی‌ انجام‌ مراحل‌ تولید‌ می‌شوند.‌ این‌ اطلاعات‌ به‌ افزایش‌ كمی‌ و‌ سرعت‌ بخشیدن‌ به‌ جریان‌ تولید‌ كمك‌ می‌كند.

2-‌ دسته‌ دوم‌ اطلاعات،‌ برخلاف‌ جهت‌ مسیر‌ تولید‌ حركت‌ كرده‌ و‌ مربوط‌ به‌ موارد‌ كیفی‌ روند‌ تولید‌ هستند.‌ اطلاعات‌ مربوط‌ به‌ نوار‌ كنترل‌ یا‌ همان‌ كالربار‌ در‌ این‌ دسته‌ قرار‌ می‌گیرند.

قابل‌ ذكر‌ است‌ كه‌ برای‌ بهره‌بری‌ از‌ هر‌ آیتم‌ كنترلی‌ در‌ چاپ‌ باید‌ به‌ سه‌ نكته‌ دقت‌ داشت:‌

1-‌ آشنایی‌ كامل‌ با‌ مراحل‌ و‌ عوامل‌ تاثیرگذار‌ در‌ كیفیت‌ تولید‌ 2-‌ استاندارد‌ بودن‌ چاپ‌ و‌ محیط‌ تولید‌ 3-‌ كالیبره‌ بودن‌ تجهیزات.

استفاده از‌ كالربار؛‌ ‌ كی،‌ كجا‌ و‌ چگونه‌

از‌ نوار‌ كنترل‌ می‌توان‌ جهت‌ تنظیم‌ و‌ كنترل‌ فرایند‌ چاپ‌ از‌ مرحله‌ طراحی‌ تا‌ صحافی‌ بهره‌ برد‌ تا‌ بدین‌ شكل‌ تفاوت‌ مابین‌ اریژینال‌ و‌ كار‌ چاپ‌ شده‌ به‌ حداقل‌ برسد.

عوامل‌ متفاوتی‌ همچون‌ سطح‌ چاپی،‌ مركب‌ مصرفی،‌ توانایی‌ ماشین‌ چاپ‌ در‌ انتقال‌ درصدهای‌ ترام‌ و‌ ...‌ مواردی‌ هستند‌ كه‌ می‌توانند‌ خصوصیات‌ كار‌ چاپی‌ را‌ دست‌ خوش‌ تغییر‌ كنند.‌ به‌ كارگیری‌ كالربار‌ نتیجه‌ تلاشی‌ است‌ برای‌ ترجمه‌ تاثیر‌ این‌ عوامل‌ بر‌ روی‌ كیفیت‌ چاپ‌ و‌ ایجاد‌ راهی‌ برای‌ كنترل‌ هر‌ یك‌ از‌ آنها.‌ گفتنی‌ است‌ كه‌ عوامل‌ ذكر‌ شده‌ به‌ طور‌ كلی‌ مستقل‌ و‌ مجزا‌ از‌ یكدیگر‌ نیستند‌ و‌ در‌ بسیاری‌ از‌ مواقع‌ در‌ ارتباط‌ با‌ هم‌

‌ عمل‌ می‌كنند.

در‌ رابطه‌ با‌ نوار‌ كنترل‌ رنگ‌ باید‌ گفت‌ هم‌ اكنون‌ نوارهای‌ كنترل‌ متنوعی‌ در‌ بازار‌ موجود‌ است‌ كه‌ هر‌ یك‌ كاربرد‌ بخصوصی‌ در‌ مراحل‌ پیش‌ از‌ چاپ،‌ چاپ‌ و‌ پس‌ از‌ چاپ‌ دارند.

نوار‌ كنترل‌ رنگ‌ دارای‌ آیتم‌های‌ متفاوتی‌ است.‌ هر‌ كدام‌ از‌ این‌ آیتم‌ها‌ بسته‌ به‌ شرایط‌ چاپ‌ و‌ نیاز‌ مشتری‌ در‌ كنار‌ هم‌ قرار‌ می‌گیرند‌ و‌ نواری‌ را‌ تشكیل‌ می‌دهند.

نوارهای‌ كنترل‌ بر‌ اساس‌ عوامل‌ مورد‌ نظر‌ برای‌ كنترل‌ با‌ هم‌ متفاوت‌ هستند.‌ لیتوگراف‌ و‌ یا‌ طراح‌ می‌تواند‌ با‌ توجه‌ به‌ كار‌ چاپی‌ و‌ نیازهای موجود‌ از‌ كالربار‌ مناسب‌ استفاده‌ كند.‌ در‌ حال‌ حاضر‌ بسیاری‌ از‌ لیتوگرافان‌ از‌ كالرباری‌ كه‌ خود‌ طراحی‌ كرده‌اند،‌ استفاده‌ می‌كنند.‌ نكته‌ اساسی‌ كه‌ باید‌ به‌ خاطر‌ سپرد‌ این‌ است‌ كه‌ از‌ هر‌ كدام‌ از‌ خانه‌های‌ رنگی‌ نوار‌ كنترل‌ نباید‌ برای‌ شناسایی‌ و‌ كنترل‌ بیش‌ از‌ دو‌ عامل‌ استفاده‌ شود.

از‌ كالربار‌ علاوه‌ بر‌ شاخص‌هایی‌ برای‌ رنگ،‌ از‌ تصاویری‌ برای‌ كنترل‌ موارد‌ فنی‌ و‌ مسایل‌ مكانیكی‌ و‌ مربوط‌ به‌ تجهیزات‌ تولید‌ نیز‌ استفاده‌ می‌شود.‌ بدین‌ شكل‌ می‌توان‌ مواردی‌ چون‌ تنظیمات‌ غلط‌ دستگاه،‌ فشار‌ چاپ،‌ استهلاك‌ موضعی،‌ شل‌ یا‌ سفت‌ بودن‌ لاستیك،‌ بلبرینگ‌های‌ فرسوده‌ سیلندرهای‌ چاپ،‌ لاستیك‌ و‌ پلیت‌ را‌ شناسایی‌ و‌ كنترل‌ كرد.


 

تنپلات‌های‌ صددرصد‌Patche ‌Solid

‌ اغلب‌ نوارهای‌ كنترل‌ دارای‌ چند‌ خانه‌ تك‌ رنگ‌ صددرصد‌ از‌ رنگ‌های‌ تفكیكی‌K ،Y،M،‌C هستند.‌ از‌ این‌ خانه‌های‌ رنگی‌ برای‌ اندازه‌گیری‌ دنسیته‌ رنگ‌ استفاده‌ می‌شود.‌

فاصله‌ این‌ تنپلات‌ها‌ از‌ یكدیگر‌ و‌ تكرار‌ آنها‌ بستگی‌ به‌ محدوده‌ فضای‌ رنگی‌ هر‌ یك‌ از‌ شیرهای‌ مركب‌‌(ink ‌zone)  دستگاه‌ چاپ‌ دارد.‌ این‌ آیتم‌ رنگی‌ را‌ می‌توان‌ توسط‌ چشم‌ و‌ یا‌ دنسیتومتر‌ ارزیابی‌ كرد.


 

‌ نوار‌ تنالیته‌ درصدهای‌ ترام‌ Percentage ‌bar ‌halfton

‌ در‌ این‌ بخش‌ از‌ كالربار‌ درصدهای‌ ترام‌ با‌ توجه‌ به‌ شرایط‌ و‌ ویژگی‌های‌ كار‌ چاپی‌ انتخاب‌ می‌شوند.‌ به‌ طور‌ معمول‌ از‌ درصد‌ ترام‌های‌ 25،50،‌ 75‌ و‌ 100‌ استفاده‌ می‌شود.‌ از‌ این‌ خانه‌های‌ ترامه‌ به‌ منظور‌ تشخیص‌ و‌ شناسایی‌ تغییر‌ حالات‌ ترام‌ (مثل‌ چاقی‌ ترام)‌ و‌ همچنین‌ اندازه‌گیری‌ كنتراست‌ تصویر‌ استفاده‌ می‌شود.‌ برای‌ اندازه‌گیری‌ كنتراست‌ تصویر‌ باید‌ دقت‌ داشت‌ درصد‌ ترام‌ 75‌ و‌ 100‌ در‌ كنار‌ یكدیگر‌ قرار‌ گیرند.

رنگ‌های‌ تركیبی‌ ‌Trapping (هم‌پوشانی-‌ لب‌پوشانی)

‌ یكی‌ دیگر‌ از‌ خانه‌های‌ رنگی‌ كالربار‌ را‌ رنگ‌های‌ تركیبی‌ 2‌ یا‌ چند‌ رنگ‌ به‌ خود‌ اختصاص‌ می‌دهند.‌ سبز،‌ آبی‌ و‌ قرمز،‌  سه‌ خانه‌ رنگ‌های‌ تركیبی‌ متداول‌ در‌ كالربار‌ هستند.‌ از‌ این‌ آیتم‌ رنگی‌ به‌ منظور

ارزیابی‌ و‌ كنترل‌ هم‌ پوشانی‌ و لب‌پوشانی رنگ‌ها‌ استفاده‌ می‌شود.

تمام‌ سطح‌ خانه‌ مربوطه‌ می‌بایست‌ توسط‌ دو‌ رنگ‌ پوشیده‌ شده‌ تا‌ بتوان‌ میزان‌

‌ هم‌پوشانی‌ و‌ كیفیت‌ آن‌ را‌ سنجید.‌ اگر‌ این‌ دو‌ رنگ‌ به‌ درستی‌ و‌ با‌ یك‌ میزان‌ روی‌ هم‌ نخورند،‌ رنگ‌ دیگری‌ حاصل‌ می‌شود.‌ این‌ تفاوت‌ همچنین‌ در‌ ابعاد‌ خانه‌ رنگی‌ مشهود‌ می‌شود.

گفتنی‌ است‌ هم‌پوشانی‌ در‌ عرض‌ كار‌ چاپ‌ تفاوت‌ زیادی‌ با‌ یكدیگر‌ نمی‌كنند.‌ بنابراین‌ نیازی‌ به‌ تكرار‌ این‌ خانه‌ رنگی‌ نیست.


 

خاكستری‌های‌ چاپی‌balance ‌Gray

‌ برای‌ كنترل‌ خاكستری‌ در‌ اغلب‌ موارد‌ بیش‌ از‌ 2‌ تا‌ 3‌ خانه‌ در‌ نظر‌ گرفته‌ نمی‌شود.‌ این‌ خاكستری‌ تركیبی‌ از‌ سه‌ رنگ‌‌CMY  با‌ درصدهای‌ متفاوت‌ است.‌ خاكستری‌ چاپ‌ شده‌ نباید‌ به‌ هیچ‌ یك‌ از‌ رنگ‌های‌ اولیه‌ تمایل‌ داشته‌ باشد.‌ چاپ‌ خانه‌50 % ‌ مشكی‌ تك‌ رنگ‌ در‌ كنار‌ خاكستری‌ سه‌ رنگ‌ به‌ تشخیص‌ خنثی‌ بودن‌ آن‌ كمك‌ می‌كند.

باید‌ دقت‌ داشت‌ كه‌ هر‌ یك‌ از‌ این‌ دو‌ خانه‌ به‌ صورت‌ مستقل‌ ارزش‌ چندانی‌ ندارند‌ و‌ باید‌ در‌ كنار‌ هم‌ قرار‌ گیرند.

عوامل‌ متفاوتی‌ می‌تواند‌ روی‌ خاكستری‌ تاثیر‌ گذارد.‌ روی‌ هم‌ نخوردن‌ رنگ‌ها،‌ سفت‌ یا‌ شل‌ بودن‌ لاستیك‌ و‌ غیره‌ از‌ جمله‌ مواردی‌ است‌ كه‌ با‌ كوچك‌ترین‌ انحراف‌ اثر‌ مستقیم‌ بر‌ روی‌ خاكستری‌ می‌گذارد.

خاكستری‌ خنثی‌ در‌ هر‌ كاری‌ با‌ توجه‌ به‌ فایل‌ مشتری‌ تعریف‌ می‌شود.‌ استفاده‌ از‌ پروفایل‌ رنگی‌ در‌ این‌ باره‌ می‌تواند‌ بسیار‌ كارآمد‌ باشد.‌ اگر‌ خاكستری‌ خنثی‌ در‌ كالربار‌ صحیح‌ تعیین‌ شده‌ و‌ چاپ‌ شود‌ می‌توان‌ به‌ صحت‌ تمامی‌ خاكستری‌ها‌ در‌ تصویر‌ اطمینان‌ داشت.

محل‌ قرارگیری‌ كالربار

‌ ایده‌آل‌ترین‌ مكان‌ برای‌ قرار‌ دادن‌ كالربار‌ انتهای‌ ورق‌ چاپی‌ و‌ سرتاسر‌ طول‌ كار‌ است.‌ بدین‌ شكل‌ می‌توان‌ معیاری‌ را‌ برای‌ سنجش‌ عملكرد‌ هر‌ یك‌ از‌ شیرهای‌ مركب‌ در‌ نظر‌ داشت.

‌ انتهای‌ كاغذ‌ به‌ هنگام‌ عبور‌ از‌ ماشین‌ چاپ‌ دچار‌ بیشترین‌ خمیدگی‌ شده‌ و‌ دفورمه‌ می‌شود.‌ در‌ چنین‌ شرایطی‌ بهتر‌ است‌ در‌ صورت‌ امكان‌ و‌ با‌ توجه‌ به‌ تصویر‌ چاپی‌ كالربار‌ در‌ وسط‌ كاغذ‌ قرار‌ داد.‌ ولی‌ اغلب‌ كارها‌ اجازه‌ قرار‌ گرفتن‌ نوار‌ كنترل‌ را‌ در‌ وسط‌ ورق‌ نمی‌دهند،‌ بنابراین‌ نوار‌ كنترل‌ را‌ باید‌ سر‌ ورق‌ چاپی‌ و‌ در‌ سرتاسر‌ طول‌ كاغذ‌ قرار‌ داد.

‌ قابل‌ ذكر‌ است‌ كه‌ مشكلاتی‌ چون‌ سایه‌ زدن‌ مربوط‌ به‌ قرار‌ گرفتن‌ كالربار‌ در‌ وسط‌ كار‌ نیستند.

در‌ نوع‌ چاپ‌ رول،‌ محل‌ قرارگیری‌ كالربار‌ متفاوت‌ است.‌ در‌ چاپ‌ رول،‌ با‌ توجه‌ به‌ ماهیت‌ چاپ‌ و‌ روش‌ صحافی‌ كاغذ،‌ كالربار‌ در‌ عرض‌ كار‌ چاپی‌ قرار‌ می‌گیرد.

 

منبع: مجله صنعت چاپ

 

() نظرات